WITHOUT DETRIMENT TO
Politis parathiro: Head & Hand | Το «Άνευ βλάβης» της Κυριακής Κώστα παρουσιάζεται στο ABR
Without detriment to
by Head & Hand, a series of works by Kyriaki Costa
Curated by Denise Araouzou
In dialogue with phytorio
20 - 22 June, Municipal Gardens, Nicosia
Within the framework of the Alternative Brains Rule Festival, the interdisciplinary artist Kyriaki Costa proposes an intervention titled Without detriment to, based on a long standing engagement with the Municipal Gardens and ‘Phytorio’, the former plant nursery and since 2011, the home of the Visual Artists and Art Theorists Association (affectively named “phytorio”). Both sites were designed by the renowned architect of Cypriot Modernism, Neoptolemos Michailides.
Kyriaki Costa’s practice includes an ongoing series of works titled Head & Hand, which always begins by identifying neglected or broken corners within our urban fabric and restores them in collaboration with builders and artisans. This careful and gentle practice of tending and mending is preceded by a slow yet deliberate inquiry into how and where to intervene, as well as into the (im)material presences and resources on-site that are available for the renovation work to minimise resource use and waste.
The intervention inside the Municipal Gardens of Nicosia is the outcome of a series of stories still unfolding as you read this. These events acted as impetus, inspiration and obstacle in the realisation of this intervention; a familiar dynamic to many cultural workers who often have to navigate uncertainty and adapt to circumstances that shift like quicksand. Such circumstances are disorientating and time-consuming; navigating bureaucratic and labyrinthine administration becomes psychologically and physically draining.
One would think that a state of duress leaves little time to think deeply about art, exhibition-making and culture, or about the parameters that determine who has access to making, seeing and speaking about art. Paradoxically, such circumstances force precisely these pertinent questions to surface about the aesthetics, politics and ethics of the production of new ideas. The parameters make themselves known as urgencies or constraints; they are imprinted on the ‘skin’ of creative practices and determine their flows and currents. The circumstances I am referring to intend to confuse, but instead they clarify what is necessary, even unavoidable, to address.
What becomes clear is how the increasing imbalance between administrative work, cultural work and civic engagement (i.e. activism) reflects relationships that intertwine state, society and culture. When power becomes a barrier to the organic and winding flows of cultural work, it is only a symptom of many ailments and a socio-political landscape where support, respect or appreciation for contemporary culture-making is understood through a narrow frame of reference.
Without detriment to has been displaced from Phytorio, where it was planned to take place. Even after a prolonged effort to arrive at a resolution, with the power imbalances that communication with state authorities entails, the association has been denied access to the space by legal, sudden, and uncalled-for means by the Municipality of Nicosia. This framework opens up the opportunity to address the ongoing challenges of Phytorio as the seat of the association, and, as a material assemblage at risk of crumbling - literally, metaphorically and symbolically. Now dispersed, the works by Costa find refuge where plant forms have learnt to harvest and live on limited water sources — among the palm trees, the cacti and the sandy soils of the gardens Costa’s work serve as ‘kind reminders’ that undercurrents can, and do move freely and that fragmentation opens up space for metamorphosis.
Story I
Τhe space of Phytorio has been one such site of observation and restoration for Costa, as it has for many other artists and founding members who have fundraised and invested private funds to fix, maintain and run this space. The Municipality in 2010 generously granted the right to use the space in 2011 on the condition that they would not incur any additional expenses. However, any changes deemed necessary will have to be approved by the Municipality and reviewed by the Aesthetic Review Committee. Through private contributions and the continued efforts of its members, the nursery was repaired, maintained and inaugurated in 2011.Interventions have been as minimal and non-invasive as possible, always in conversation with artisans and architects who respect the status of this building as a heritage site and an architectural gem.
In 2015, within the framework of the Head & Hand series titled, Its water: Taps and sources of Nicosia, Costa had watering basins made for the stray and caged animals and birds of the Municipal Gardens. In 2019, as part of an exhibition project at Phytorio titled Climate Challenge, she proposed to the municipality to restore parts of the internal stone wall that was crumbling. Her proposal was not accepted, and the artist’s final intervention was to construct a temporary replica and make an embroidery featuring its patterns and colours. She also published a compilation of her unanswered letters to public and private bodies. Throughout the exhibition, readings and workshops were organised exploring repair and maintenance as a socially-engaged artistic practice. That year, Costa also requested the installation of a wheelchair lift to make Phytorio accessible for all.
Innovative Flow Solutions, the title of this project, ultimately aimed to highlight how administrative blockages prevent more attuned ways of tending to our urban commons, and how absurd yet vital the practice of explaining interdisciplinary projects to state bodies can be. Administrative language is an integral part of the Head & Hand series. The emails Costa wrote to try and bring this project to the fore can be read on the series of white fabrics hanging between the palm trees.
Recently, some of the large glass windows of Phytorio cracked, others were smashed during attempted break-ins, and a few others have become unstable with time. This rendered the building unsafe to use and placed the current status of the building and, by extension, the association’s ability to access and use the space, in limbo.
Costa’s proposal to ABR Festival intended to build on her Head & Hand series, this time focusing on the maintenance or lack thereof, of the windows of Phytorio. Since 2023, the windows are a central topic of debate within phytorio’s team responsible for reparation works. Even though the team communicated with the Municipality of Nicosia and invited their appointed architects and contractors to conduct the proper studies, these studies were not followed up by maintenance works. At the same time, phytorio was notified that grand renovation works of the Municipal Gardens would start in 2024, within the framework of the Integrated Spatial Development of the Nicosia Urban Area Strategy and Action Plan 2021-2030 - they have yet to begin. All in all, this space has remained closed not for lack of interest in activating it, but as a result of an administrative twilight zone which made it impossible to plan for the future. were not conducted as access to the site was suddenly prohibited a few days ago, while in preparation for this exhibition.
On the occasion of turning her attention to Phytorio’s glass windows, Costa considered her collection of glass fragments, which she had been collecting from the grounds of the Municipal Garden and the Pedieos River bordering the park. These pieces were gathered to be recycled and introduced into her practice later on. Only when the process of recycling began did the artist gain insight into the distorted narrative surrounding the sustainability of this process. Since there are no glass recycling facilities in Cyprus, glass has to be shipped to Turkey via Egypt. The fragments return to the ground within the cactus garden. The glass surfaces, reminiscent of water bodies, reflect, diffract, distort and absorb the light. Unusual colour streaks and opaqueness appear as leakages, or spillages of toxic matter, while translucent surfaces make the mouth thirsty. These ponds received the care and attention that the windows of Phytorio did not. We - the artist and I, as cultural workers and as members of the board of phytorio, are aware that the notions of transparency and grades of opacity this work brings up, include and extend beyond the illusion of liquid matter, beyond water cycles, beyond cycles of drought and flood, and arrive to the discussion of what healthy democratic frameworks look and feel like.
Story II
In dialogue with the glass pieces, another kind of archive, equally embedded in the fabric of phytorio and Phytorio, surfaces prominently among the palm trees: formal letters and emails. The chain of curtains installed behind Phytorio rises to five metres in height - an absurd, yet I would argue, appropriate gesture to convey the headspace and energy that lobbying, explaining and justifying through letters, emails and online communication are required in cultural activism. Recent developments - or underdevelopments - of cultural workers’ status and rights leave engaged cultural workers with no choice but to become versed in the vocabulary and modes of communication of the state. Writing formal letters is a staple practice for the association of phytorio. After all, our scope is to argue in favour of artists’ rights and wellbeing and contribute to efforts of improving state mechanisms and legislations that directly affect us, our livelihoods and our ability to create.
Undoubtedly, it is also a necessary tool within artistic production, seeing as everything now revolves around the exchange of emails. Yet, I would like to acknowledge that I find myself and many others writing emails or letters on an increasingly frequent basis at the detriment of our cultural practice. Significant time is spent on bureaucratic meanderings. So much so that I would argue (only half-jokingly) that it has become an artistic practice in and of itself, to be and to sound diplomatic so that you, your association, your collective, your initiative, your organisation can continue to create and exist. The installation features anonymised communication exchanged with the municipality, donors and organisations, except for excerpts that relate explicitly to Costa’s artworks.
* Without detriment to is a legal term that ensures one party will not enter into any agreements or actions that could harm, negatively impact, or disadvantage the other party.
With thanks to: ABR Festival staff and assistants, members and board of phytorio, Edison, Artemis Theodorou
----
Άνευ Βλάβης
Head & Hand, ενότητα έργων της Κυριακής Κώστα
Eπιµέλεια Ντενίζ Αραούζου
σε διάλογο µε το φυτώριο
20 - 22 Ιούνιου, 5 - 11µ.µ.
Δηµοτικός Κήπος Λευκωσίας
Στο πλαίσιο του φεστιβάλ Alternative Brains Rule, η εικαστικός Κυριακή Κώστα προτείνει µια παρέµβαση µε τίτλο Άνευ Βλάβης, η οποία βασίζεται στη µακροχρόνιά της ενασχόληση µε τους Δηµοτικούς Κήπους και το Φυτώριο - την έδρα του οµώνυµoυ Σωµατείου Εικαστικών Καλλιτεχνών και Θεωρητικών Τέχνης (ΕΙ. ΚΑ) - φυτωριο. Kοινός παρονοµαστής των δύο αυτών χώρων είναι η υπογραφή του διακεκριµένου αρχιτέκτονα του κυπριακού Μοντερνισµού, Νεοπτόλεµου Μιχαηλίδη.
Η καλλιτεχνική πρακτική της Κυριακής Κώστα περιλαµβάνει µια συνεχιζόµενη σειρά έργων µε τίτλο Head & Hand, η οποία έχει σταθερό σηµείο εκκίνησης τον εντοπισµό φθαρµένων ή παραµεληµένων σηµείων και λεπτοµερειών του αστικού µας ιστού, τα οποία αποκαθίστανται µέσω συνεργασιών µε ντόπιους τεχνίτες. Αυτή η προσεκτική και ευγενική πρακτική φροντίδας και επανόρθωσης, προηγείται από µια αργή αλλά συνειδητή διερεύνηση του πώς και πού πρέπει να γίνει η παρέµβαση, λαµβάνοντας υπόψιν τις άυλες και υλικές παρουσίες που εντοπίζονται in situ, ώστε να ελαχιστοποιηθεί η χρήση πρώτων υλών και η παραγωγή αποβλήτων.
Η παρέµβαση στους Δηµοτικούς Κήπους της Λευκωσίας είναι το απόσταγµα µιας σειράς ιστοριών που εξακολουθούν να εκτυλίσσονται ακόµη και τη στιγµή που διαβάζετε αυτό το κείµενο. Τα γεγονότα αυτά λειτούργησαν ως ώθηση, έµπνευση αλλά και εµπόδιο στην υλοποίηση της παρέµβασης· µια γνώριµη δυναµική συνθήκη για πολλούς ανθρώπους του πολιτισµού που καλούνται να διαχειριστούν την αβεβαιότητα και προσαρµόζονται σε συνεχόµενα µεταβαλλόµενες συνθήκες που προσοµοιάζουν σε κινούµενη άµµο. Οι συνθήκες αυτές είναι αποπροσανατολιστικές και χρονοβόρες µε την περιήγηση σε δαιδαλώδεις γραφειοκρατικές διαδικασίες γίνεται σωµατικά και ψυχικά εξαντλητική.
Θα υπέθετε κανείς πως µια τέτοια κατάσταση πίεσης δεν αφήνει χώρο για στοχασµό πάνω στην τέχνη, για αναζήτηση σε επιµελητικές πρακτικές και για αφοσίωση στον πολιτισµό. Ίσως θα σκεφτόµασταν πως µέσα σε αυτές τις συνθήκες, δεν υπάρχει περιθώριο για ερωτήµατα σχετικά µε τις παραµέτρους που καθορίζουν το ποιος έχει πρόσβαση στη δηµιουργία, την πρόσληψη και την έκφραση µέσω της τέχνης. Κι όµως, παραδόξως, αυτές είναι ακριβώς οι συνθήκες που φέρνουν στην επιφάνεια µε επιτακτικότητα, τέτοια καίρια ερωτήµατα· ερωτήµατα γύρω από την αισθητική, την πολιτική και την ηθική της παραγωγής νέων ιδεών. Οι παράµετροι αποκαλύπτονται µέσα από κατεπείγουσες ανάγκες ή περιορισµούς, αποτυπώνονται στο «δέρµα» των εικαστικών πρακτικών και καθορίζουν τις ροές και τα ρεύµατά τους. Οι συνθήκες στις οποίες αναφέροµαι µοιάζουν αρχικά να στοχεύουν στη σύγχυση, ωστόσο στην πράξη, φωτίζουν µε καθαρότητα όσα είναι αναγκαία και συχνά αναπόφευκτα να ειπωθούν.
Αυτό που καθίσταται πλέον σαφές είναι η ολοένα και πιο άνιση κατανοµή ανάµεσα στη διοικητική/γραφειοκρατική; εργασία, την πολιτιστική παραγωγή και τη συµµετοχη στα κοινά (ή αλλιώς - την ακτιβιστική δράση). Η ανισορροπία αυτή αντανακλά βαθύτερες σχέσεις που διαπλέκουν κράτος, κοινωνία και πολιτισµό. Όταν η εξουσία παρεµβάλλεται ως εµπόδιο στις οργανικές και ελικοειδείς ροές της πολιτιστικής εργασίας, αυτό συνιστά ένα σύµπτωµα βαθύτερων δυσλειτουργιών ενός κοινωνικοπολιτικού τοπίου, όπου η έννοια της στήριξης, του σεβασµού ή της αναγνώρισης της σύγχρονης πολιτιστικής δηµιουργίας περιορίζεται από ένα στενό και µονοσήµαντο πλαίσιο αναφοράς.
Το Άνευ Βλάβης αποτελεί απτό παράδειγµα όσων προαναφέρονται, καθώς εκτοπίστηκε από το χώρο του Φυτωρίου, τον αρχικό του προορισµό, αφού τo Σωµατείο στις 4 Ιουνίου 2025, στερήθηκε την πρόσβαση στην έδρα του και στους χώρους εργασιών του. Μέσα από αυτή τη µετατόπιση αναδύθηκε η ευκαιρία να φωτιστούν τα διαρκή ανοιχτά ζητήµατα που βαραίνουν το κτήριο: τόσο ως έδρα του συνδέσµου, όσο και ως υλική συνθήκη που απειλείται να διαλυθεί κυριολεκτικά, µεταφορικά και εντέλει συµβολικά.
Διασκορπισµένα πλέον, τα έργα της Κώστα βρίσκουν καταφύγιο εκεί όπου οι µορφές των φυτών έχουν µάθει να συλλέγουν και να επιβιώνουν µε το ελάχιστο: ανάµεσα σε φοίνικες, κάκτους και αµµώδη εδάφη. Εκεί, λειτουργούν ως “ευγενικές υπενθυµίσεις” ότι τα υπόγεια ρεύµατα επιµένουν να κινούνται ελεύθερα· ότι µέσα στη διάσπαση γεννιέται ο χώρος για µεταµόρφωση.
Ιστορία I
Ο χώρος Φυτώριο αποτέλεσε για την Κυριακή Κώστα – όπως και για πολλούς άλλους εικαστικούς και ιδρυτικά µέλη – έναν τόπο παρατήρησης και αποκατάστασης. Ο Δήµος Λευκωσίας παραχώρησε γενναιόδωρα το δικαίωµα χρήσης το 2010, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα αναλάµβανε καµία οικονοµική επιβάρυνση, αλλά οποιαδήποτε αλλαγή κριθεί απαραίτητη, θα πρέπει να εκγριθεί από τον Δήµο και να εξεταστεί από την Επιτροπή Αισθητικού Ελέγχου. Mέσα από ιδιωτική συνεισφορά και συνεχή προσπάθεια των µελών του, το Φυτώριo επισκευάστηκε, διατηρήθηκε και εγκαινιάστηκε το 2011. Οι παρεµβάσεις διατηρήθηκαν όσο το δυνατόν πιο περιορισµένες και µη επεµβατικές, µε γνώµονα τη διατήρηση της αρχιτεκτονικής του ταυτότητας και πάντα σε διάλογο µε τεχνίτες και αρχιτέκτονες που αναγνωρίζουν τη σηµασία του ως µνηµείο και ως κόσµηµα της κυπριακής µοντέρνας αρχιτεκτονικής.
Στο πλαίσιο της σειράς Head & Hand: Το νερό της: Κρήνες και πηγές της Λευκωσίας, η Κυριακή Κώστα είχε ήδη από το 2015 κατασκευάσει λεκάνες ποτίσµατος για τα αδέσποτα και τα κλουβιασµένα ζώα και πτηνά των Δηµοτικών Κήπων. Το 2019, στο πλαίσιο της έκθεσης Climate Challenge στο Φυτώριο, πρότεινε στον Δήµο Λευκωσίας την αποκατάσταση τµηµάτων του εσωτερικού πέτρινου τοίχου που κατέρρεε. Η πρότασή της δεν έγινε αποδεκτή και, ως τελική παρέµβαση, η εικαστικός κατασκεύασε ένα χτιστό αντίγραφο του τοίχου καθώς και ένα χειροποίητο ραµµένο υφαντό, που αναπαριστούσαν τα µοτίβα και τα χρώµατά του. Το έργο αυτό αποτέλεσε µέρος της εγκατάστασης. Παράλληλα, εξέδωσε ένα βιβλίο µε τις αναπάντητες επιστολές της προς δηµόσιους και ιδιωτικούς φορείς. Κατά τη διάρκεια της έκθεσης πραγµατοποιούνταν αναγνώσεις και εργαστήρια µε θέµα τη φροντίδα και τη συντήρηση ως πράξεις εικαστικής και κοινωνικής σηµασίας. Την ίδια χρονιά, η Κώστα ξεκίνησε και τη διαδικασία για την εγκατάσταση ανελκυστήρα στο Φυτώριο, µε στόχο τη βελτίωση της προσβασιµότητας του χώρου για χρήστες αναπηρικών αµαξιδίων.
Ο τίτλος του έργου, Innovative Flow Solutions, υπογράµµιζε εύγλωττα πως η διοικητική ακαµψία µπορεί να παρεµποδίσει ουσιαστικούς και άµεσους τρόπους φροντίδας των κοινόχρηστων αστικών χώρων. Την ίδια στιγµή, ανέδειξε πόσο παράλογη και ταυτόχρονα αναγκαία είναι η πράξη του να εξηγεί κανείς διεπιστηµονικά εγχειρήµατα στη γλώσσα της δηµόσιας διοίκησης.
Όπως σε κάθε ενότητα έργων της σειράς Head & Hand, η γραφειοκρατική γλώσσα αποτελεί αναπόσπαστο µέρος του συνόλου. Τα email της Κώστα προς τις αρχές, είναι αναρτηµένα σε µια σειρά λευκών υφασµάτων, που κρέµονται ανάµεσα στα φοινικόδεντρα.
Πιο πρόσφατα, αρκετά από τα µεγάλα γυάλινα παράθυρα του Φυτωρίου ράγισαν, άλλα έσπασαν κατά τη διάρκεια απόπειρας διάρρηξης, ενώ κάποια είναι αρκετά ασταθή λόγω της παρόδου του χρόνου. Η φθορά αυτή καθιστά το κτίριο µη ασφαλές προς χρήση, αφήνοντας το νοµικό καθεστώς του χώρου – και κατά συνέπεια το δικαίωµα πρόσβασης, χρήσης και παραχώρησής του από το Σωµατείο – σε µια ιδιότυπη εκκρεµότητα.
Η πρόταση της Κώστα στο Φεστιβάλ ABR βασιζόταν στην εξέλιξη της σειράς Head & Hand — αυτήν τη φορά µε επίκεντρο τα ασταθές παραθύρα του Φυτωρίου. Από το 2023 είναι επίκεντρο συζήτησης της αρµόδιας Οµάδας Αποκατάστασης του φυτωριου. Παρόλο που η αρµόδια οµάδα επικοινώνησε µε τον Δήµο Λευκωσίας και τους αρµόδιους αρχιτέκτονες και εργολάβους του, δεν προχώρησαν οι µελετές τους σε επιδιορθώσεις.
Παράλληλα, το Φυτώριο έλαβε ειδοποίηση ότι εντός του 2024 θα ξεκινούσε η ανάπλαση του Δηµόσιου Κήπου Λευκωσίας, στο πλαίσιο της Στρατηγικής Ολοκληρωµένης Χωρικής Ανάπτυξης (2021 – 2027) – οι οποίες ακόµη δεν έχουν ξεκινήσει. Η παύση λειτουργίας του χώρου, λοιπόν, δεν οφείλεται σε έλλειψη ενδιαφέροντος εκ µέρους του φυτωριου, αλλά σε µια ζώνη διοικητικής ασάφειας που καθιστά αδύνατο κάθε σχεδιασµό για το µέλλον. Καθώς, εντελώς απρόσµενα, λίγες µόλις ηµέρες πριν την έκθεση, στις 4 Ιουνίου απαγορεύτηκε στο Σωµατείο κάθε πρόσβαση στον χώρο του Φυτωρίου.
Με αφορµή την εστίαση της προσοχής της στα γυάλινα παράθυρα του Φυτωρίου, η Κώστα ανέτρεξε στη συλλογή της από θραύσµατα γυαλιού, τα οποία συνέλεγε εδώ και καιρό από το έδαφος του Δηµοτικού Κήπου και τις όχθες του Ποταµού Πεδιαίου που τον περιβάλλουν. Τα θραύσµατα αυτά είχαν συγκεντρωθεί µε την πρόθεση να ανακυκλωθούν και να επανενταχθούν µελλοντικά στην εικαστική της πρακτική. Μόνο όταν ξεκίνησε η διαδικασία ανακύκλωσης συνειδητοποίησε η εικαστικός τις στρεβλώσεις που συνοδεύουν τη ρητορική της βιωσιµότητας γύρω από αυτή τη διαδικασία. Δεδοµένου ότι δεν υπάρχουν εγκαταστάσεις ανακύκλωσης γυαλιού στην Κύπρο, τα υλικά θα έπρεπε πρέπει να µεταφέρονται στην Τουρκία µέσω Αιγύπτου.
Τα γυάλινα θραύσµατα επιστρέφουν τελικά στο έδαφος — αυτή τη φορά ακέραια — και βρίσκουν θέση στον κήπο των κάκτων. Οι γυάλινες επιφάνειες, παραπέµπουν σε υδάτινα σώµατα, αντανακλούν, διαθλούν, παραµορφώνουν και απορροφούν το φως. Ανοίκειες χρωµατικές ραβδώσεις και αδιαφάνειες εµφανίζονται ως διαρροές ή εκχύσεις τοξικών ουσιών, ενώ οι διαφανείς επιφάνειες προκαλούν µια δίψα στο στόµα. Οι υδάτινες αυτές «λίµνες» δέχτηκαν τη φροντίδα που τα παράθυρα του Φυτωρίου δεν έλαβαν ποτέ. Εµείς —η εικαστικός κι εγώ— ως εργαζόµενες στον χώρο του πολιτισµού και ως µέλη του Διοικητικού Συµβουλίου του φυτωρίου, αναγνωρίζουµε πως οι έννοιες της διαφάνειας και των διαβαθµίσεων αδιαφάνειας που ανασύρει το έργο αυτό, περιλαµβάνουν αλλά και υπερβαίνουν την ψευδαίσθηση της υγρής ύλης, τα υδάτινα κυκλώµατα, τις περιόδους ξηρασίας και πληµµύρας. Μας οδηγούν τελικά στη συζήτηση για το πώς µοιάζουν και πώς βιώνονται υγιή δηµοκρατικά πλαίσια.
Ιστορία ΙΙ
Σε διάλογο µε τα θραύσµατα γυαλιού, ακόµα ένα είδος αρχείου — εξίσου ενσωµατωµένο στον ιστό του φυτωρίου και του χώρου—αναδύεται µε έµφαση ανάµεσα στους φοίνικες: επιστολές και email. Η αλυσίδα από κουρτίνες που έχει τοποθετηθεί πίσω από το Φυτώριο, υψώνεται στα πέντε µέτρα — µια χειρονοµία παράλογη, και όµως θα έλεγα, απολύτως εύστοχη για να αποδοθεί ο διανοητικός χώρος και η ενέργεια που απαιτεί η τεκµηρίωση, η διαπραγµάτευση και η αιτιολόγηση µέσω επιστολών, µηνυµάτων και ηλεκτρονικής επικοινωνίας στον χώρο του ακτιβισµού που αφορά τον πολιτισµό.
Οι πρόσφατες εξελίξεις — ή µάλλον οι υπανάπτυξη — σε σχέση µε το καθεστώς και τα δικαιώµατα των εργαζοµένων στον πολιτισµό αφήνουν τα ενεργά µέλη του χώρου µε µία µόνο επιλογή: να εξοικειωθούν µε το λεκτικό και τους τρόπους επικοινωνίας κρατικών θεσµών. Η σύνταξη επίσηµων επιστολών αποτελεί καθιερωµένη πρακτική του συνδέσµου. Άλλωστε, σκοπός µας είναι να υπερασπιστούµε τα δικαιώµατα και την ευηµερία των καλλιτεχνών και να συµβάλουµε στις προσπάθειες βελτίωσης των κρατικών µηχανισµών και νοµοθεσιών που επηρεάζουν άµεσα τη ζωή µας, τα µέσα του βιοπορισµού µας και την ίδια µας τη δυνατότητα να δηµιουργούµε.
Αναµφίβολα, πρόκειται άλλωστε και για απαραίτητο εργαλείο καλλιτεχνικής παραγωγής, αφού πλέον σχεδόν τα πάντα περιστρέφονται γύρω από την διαδικτυακή επικοινωνία. Κι όµως, οφείλω να αναγνωρίσω ότι τόσο εγώ όσο και πολλοί άλλοι καταλήγουµε όλο και πιο συχνά να γράφουµε επιστολές και µηνύµατα εις βάρος της ουσιαστικής καλλιτεχνικής µας εργασίας. Σηµαντικός χρόνος καταναλώνεται µέσα σε γραφειοκρατικούς λαβυρίνθους. Τόσος, που θα υποστήριζα — έστω και µισοαστεία — ότι η άσκηση του να είσαι και να ακούγεσαι διπλωµατικός αποτελεί πια µια µορφή καλλιτεχνικής πρακτικής από µόνη της, προκειµένου να συνεχίσεις εσύ, ο σύνδεσµός σου, η συλλογικότητά σου, η πρωτοβουλία σου, ο οργανισµός σου να δηµιουργεί και να υφίσταται. Η εγκατάσταση περιλαµβάνει ανώνυµα αποσπάσµατα επικοινωνίας µε δηµαρχεία, χορηγούς και οργανισµούς, µε εξαίρεση όσα σχετίζονται άµεσα µε τα έργα της Κώστα.
* Ο όρος “Άνευ βλάβης” είναι νοµικός όρος που διασφαλίζει ότι ένα µέρος δεν θα συνάψει συµφωνίες ή δεν θα προβεί σε ενέργειες που θα µπορούσαν να βλάψουν, να επηρεάσουν αρνητικά ή να θέσουν σε µειονεκτική θέση το άλλο µέρος.
Ευχαριστούµε θερµά: το προσωπικό και τους βοηθούς του Φεστιβάλ ABR, τα µέλη και το ΔΣ του φυτωριου, τον Έντισον και την Άρτεµις Θεοδώρου.
Μετάφραση: Άννα Μαρία Κατωµονιάτη
